Ceza muhakemesinde temel hak ve hürriyetleri en ağır şekilde sınırlayan koruma tedbiri olan tutuklama, koruma tedbirine karar verilmesindeki amacın gerçekleştiği ana kadar kişinin hürriyetinin mahkeme kararı ile kısıtlanmasıdır. Tutuklama bir ceza değil, ceza muhakemesinin amacına ulaşmasını sağlamak için başvurulan bir tedbirdir. Bir cezalandırma yöntemi olarak kullanıldığında ise adalete büyük zararlar vermektedir.
Tutuklamanın Genel Şartı: Tutuklamanın genel şartını ‘’kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin varlığı’ ’oluşturmaktadır.
Tutuklama Nedenleri: Şüpheli ya da sanığın kaçması, saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular varsa; şüpheli ya da sanığın davranışları delilleri yok etme, gizleme, değiştirme, tanık/mağdur veya başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma, hususlarında kuvvetli şüphe oluşturuyorsa söz konusu olacaktır.
İşlenen suçun infial uyandırıcı olması tutuklama nedenleri arasında görüldüğü gibi sayılmamıştır. İşlenen suçun sosyal medya platformlarında kitle oluşturarak infial uyandırmış olması tutuklamak için bir sebep teşkil etmemektedir.
KATALOG SUÇLAR(Tutuklamanın genel şartının varlığı halinde tutuklama nedenlerinin varlığının ‘’karine’’olarak kabul edilebileceği suçlar):
Kısacası burada tutuklamanın genel şartlarının varlığı halinde, tutuklama nedenleri bulunmasa bile karine olarak bulunduğu varsayılarak tutuklama kararı verilebilmektedir. Aşağıda sayılacak suçların işlendiği hususunda (2021 değişikliği ile) somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde, tutuklama nedeni var sayılabilmektedir. Bu suçlar:
a) 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan;
1.Soykırım ve insanlığa karşı suçlar (madde 76, 77, 78),
2.Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti (madde 79, 80)
3. Kasten öldürme (madde 81, 82, 83),
4.Kasten yaralama (madde 86, fıkra 3, bent b, e ve f)ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama (madde 87),
NOT: TCK m.86/3-b=>Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kişiye karşı. e=>Silahla, f=>Canavarca hisle şeklindedir.
5. İşkence (madde 94, 95)
6. Cinsel saldırı (birinci fıkra hariç, madde 102),
7. Çocukların cinsel istismarı (madde 103),
8. Hırsızlık (madde 141, 142) ve yağma (madde 148, 149),
9. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188),
10. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (iki, yedi ve sekizinci fıkralar hariç, madde 220), 11. Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar (madde 302, 303, 304, 307, 308),
