Advert
Giriş Tarihi : 01-05-2014 14:40

EĞRİ KILIÇLA DOĞRULTMAK

Görülen bir yanlışın tenkit edilerek düzeltilmesi çok önemli bir husustur. Ancak tenkit edilen bir şeyin iç yüzünün çok iyi bilinmesi gerekir. Bu iyice bilinmeden yapılan tenkit, insanı her zaman zan’na ve pek tabii, sui zanna (kötü zan) düşürür.

Zamanımızda, “Tenkit etmek benim hakkımdır” diyerek bir toplantıda (bilhassa genel kurul toplantılarında) mikrofonu eline alan bir adamın, muhatabına (söz söylediği insana) veya muarızına (karşısındakine) ağzına ne gelirse söylemesi şeklinde anlaşılıyor. Bu konuşma esnasında hakaretler yağdırıyor. Biraz daha coşarsa tehditler ve küfürler savurmaya başlıyor.

Elbette karşısındaki muhatabının da arkasında kendini destekleyen bir gurubu vardır. Onlar da bu sözlere, karşı tehditler ve hakaretler yağdırmaya başlıyorlar. Sonra küçük bir kıvılcım bu öfkeli iki gurubun birbirleriyle kavgasına yetiyor da artıyor. Sandalyeler havada uçuyor. Kafalar kırılıyor, gözler patlatılıyor. Her iki taraf da “vatan kurtaran aslan” edası içinde birbirlerine düşman kardeşler oluyorlar.

Aynı amaçla bir araya geldikleri cemiyetlerini sadece toplantı sistemindeki yanlışlıklarla parçalamış oluyorlar. Eğer bunlar bir siyasi parti çatısı altında oluyorsa ( birçok siyasi partide bu manzaralara şahit oluyoruz) kendi içinde birlikteliği koruyamayanların ülke idaresine geldiklerinde millet bütünlüğü nasıl koruyacakları merak konusu oluyor.

TENKİT DÜZELTMEK İÇİN YAPILIR

Her hangi bir şeyi tenkit etmeden önce, bir yanlışı veya hatayı tespit ederek onu dillendirmeyi isteyenlerin düşünce tarzı şu olmalıdır.

Tenkit yapılacaksa, mutlaka bir yanlışı düzeltmek adına olmalı, tenkit eden kendini ortaya çıkarma, topluluktan puan toplama, kendini ispatlama, karşıdakilerin moralini bozma veya kendi tarafına moral verme adına olmamalıdır.

İkincisi, her insanın yanlışı ve kusuru olabileceği baştan bilinmelidir. Hiç kimse ne kadar bilgili ve tecrübeli olursa olsun hatasız değildir. Bir gün veya bir konuda mutlaka hata edebilir. Ben hiç hata etmem diyenin bu sözü aslında kendisi için büyük bir hatadır.

Nitekim Cenabı Hak bir Kutsi hadiste; “Eğer siz hatasız kullar olsaydınız, sizi helak (yok) eder ve yerine hata eden ama af dileyen kullar halk ederdim” buyurmaktadır. Bizzat Allah’ın (c.c) himayesi (koruması) altında olan Peygamberler dahi adına “zelle” denilen küçük hatalar yapmışlardır.

Üçüncü önemli kural; “Benim hata olarak gördüğüm şey, aslında olması gereken şeydir ve o işi yapmak elzem (lazım) olabilir” diye düşünmeli, tenkit etmeden önce insaflı olunmalıdır. Nitekim bazı tenkit edilen olayların iç yüzü açıklanınca tekidin haksız olduğu anlaşılmakta ve hatta özür dilenmektedir.

Adaletiyle Dünya’ya örnek Hazreti Ömer (r.a) bir gün üzerinde yeni dikindiği elbiseyle hutbeye çıkarak; “Ey insanlar. Dinleyin ve itaat edin…” diye konuşmaya başlayınca, cemaatin içerisinden bir Müslüman ayağa kalkarak;

Ey Ömer. Ne seni dinleriz, ne de sana itaat ederiz” demiştir. Hz. Ömer bunun sebebini sorunca da; “Ey Ömer. İkimiz de aynı gaza’da (savaşta) bulunduk. O savaşta elde edilen ganimetten ben de senin gibi payıma düşeni aldım. Ancak bana verilen kumaştan benim gibi zayıf bir insana bir elbise çıkmazken, sen nasıl oluyor da iri vücuduna bir elbise yapabilecek kumaş alıyorsun?” der.

Hz. Ömer, sözün burasında cemaat arasında bulunan oğlu Abdullah’a seslenerek; “Konuş, ya Abdullah” diyerek onun konuşmasını ister.

Abdullah bin Ömer de; “Aynı gazada ben de bulunmuştum. Ganimetten benim payıma da bir elbise bile çıkmayacak parça düşmüştü. Hâlbuki babamın Halife olarak yeni bir elbiseye ihtiyacı vardı. Ben, bana düşen parçayı babama verdim. Babam her ikimizin kumaşından kendisine bir elbise yaptırdı. İşte üzerindeki elbise budur” der.

Hz. Ömer’e itiraz eden şahıs tekrar ayağa kalkarak; “Konuş, Ya Ömer. Seni hem dinleriz ve hem de itaat ederiz” diyerek tenkidinden döndüğünü bildirir.

TENKİT (ELEŞTİRİ) NASIL YAPILIR

Dördüncüsü, tenkit edeceğim diye konuşmanın ölçüsü kaçırılmamalı, itidalli (temkinli) olunmalıdır. Hele tenkit ederken hakaret veya küfür kesinlikle yapılmamalıdır.

Beşincisi, tenkit itham ve hakaret şekline dönüşmemeli, o konunun aslını öğrenmek için sorulan bir soru şeklinde konuya yaklaşılmalıdır. Bu maksadın da karşıdaki insana hissettirmesi muhatapla kurulacak diyalogun yumuşak olmasını sağlayacaktır.

Dikkat edilecek bu temel esasların yanı sıra tenkit duruma göre şu üç şekilde yapılabilir.

Eğer bir hareketi veya şahsı bir toplum içerisinde tenkit edilecekse; tekit edilen şahıs deşifre edilmeden, onun adını veya anlatılacak olaydan onun adının çıkarılması planlanmadan yapılmalıdır. Yapılan tenkitte benzer bir olay anlatılır ve “bu olayın bize uygun değildir” denilerek yapılan hata ihsas edilmeli ve hatanın önlenmesine çalışılmalıdır.

Tenkitte ikinci bir şekil, eğer sözünüzü dinleyeceği tahmin ediyorsanız, hatayı yapanı bir kenara çekerek; “Bak kardeşim. Şu yaptığın hatadır. Bunları bir daha yapmasan iyi olur” gibi cümlelerle hata eden ikaz edilir.

Tenkidin üçüncü bir şekli ise hata yapanı, bir üst makama bildirmektir. Hatalı olan şahıs memursa amirine, evlatsa babasına, öğrenciyse hocasına hatanın kim tarafından nasıl yaptığı anlatılarak onun hatalı şahsı düzeltmesi istenmelidir. Bir üst makam ise usulü dairesinde hatalı şahsa durumu bildirerek hatanın böylece düzeltilmesi sağlanmalıdır.

Bu hareket kesinlikle bir gammazlama ve şikâyet olmamalı, hareket içerisinde hata yapan şahsın ikazını ve hatanın düzeltilmesini esas almalıdır.

Tenkit edilen kişiler ise kendisine yapılan ikazlara memnun olmalı, “ne mutlu ki benim hatalarımı bana söyleyerek beni daha doğru işler yapmamı sağlayan dostlarım ve kardeşlerim vardır” demelidir.

Toplum olarak bu hususlara dikkat etmemiz halinde, fertler arasındaki dostluk ve kardeşlik bağları güçlü olacağından, “toplum güçlü bir toplum” olunacak, aksine hareketler toplumda insanları birbirine bağlayan bağları zayıflatacaktır. Eğer tenkit hastalığı yaygınsa bu o toplumun yıkılıp yok olmasına kadar gidecektir.

 

NELER SÖYLENDİ?
@

DİĞER YAZILARI Adil düzene doğru yazı serisi 31-01-2017 15:39 SİSTEM HAK TEMELİNE OTURMALIDIR 22-01-2017 19:34 İNSAN EN ÜSTÜN VARLIKTIR 17-12-2016 23:15 İSLAM’DA İTTİFAK AHLAKI 15-12-2016 03:07 HAY-DER CUMA KONFERANSLARI 08-12-2016 19:07 GÜÇLÜ TOPLUM OLABİLMEK 09-11-2016 18:35 SİSTEM VE SİSTEMSİZLİK 08-10-2016 10:28 KERBELA VE GÜNÜMÜZ 01-10-2016 16:52 HAY-DER, SAĞLIK-DER’İ AĞIRLADI 26-09-2016 21:26 HADİ GENE İYİSİNİZ 22-09-2016 21:32 İYİLİKLERİN KAYNAĞI ADİL DÜZEN 20-08-2016 16:34 ADİL DÜZENE DOĞRU 16-08-2016 20:12 İNCİRLİK FİTNE ÜSSÜ KAPATILSIN 30-07-2016 13:31 KÖRLE YATAN ŞAŞI KALKAR 30-06-2016 16:55 BAŞ ADİL, DÜZENADİL OLMALI 06-06-2016 14:45 TOPLUM İDARESİZ OLMAZ 30-05-2016 18:53 CİHAT, HER MÜSLÜMANA FARZDIR 15-05-2016 13:53 GAPAN DA GAÇAN MI? 02-05-2016 16:37 MİLLİ GENÇLİĞİ YETİŞTİRİYORUZ 25-03-2016 09:36 İHTİLAL, ÜLKENİN İNTİHARIDIR 07-03-2016 06:39 FATİH’İN İSTANBUL’UNA DİKKAT 01-03-2016 12:21 MİLLİ SELAMET GENÇLİĞİ 10-02-2016 14:16 OYALA VE TAVİZ KOPAR 02-02-2016 18:43 MİLLİ GÖRÜŞLE YOĞRULMAK 17-01-2016 09:53 KIZLAR, KOLAY AV OLMAYIN 11-01-2016 06:16 Rotası Doğru Gemiye Binmek 23-12-2015 15:48 İSTİKAMETİ DOĞRU TUTMAK 17-12-2015 14:40 YENİ DÖNEMDE PKK VE TERÖR 02-12-2015 15:24 NİKÂH, PEYGAMBERİMİZİN SÜNNETİDİR 22-11-2015 18:45 YENİ DÖNEMDE PKK VE TERÖR 22-11-2015 18:43 TERÖR’ÜN ARKASINDAKİLER 16-11-2015 18:33 PKK’IN HAZIRLIK VE EYLEMLERİ 13-11-2015 16:34 KARANLIK ELLER KARIŞTIRYOR 09-11-2015 12:44 BATILILAR İSRAİL’İ KURUYOR 03-11-2015 17:31 BATILILAR İSRAİL’İ KURUYOR 31-10-2015 11:23 SON VE ÖLDÜRÜCÜ DARBE 25-10-2015 15:13 OSMANLI YIKILIYOR 22-10-2015 11:13 TERÖRÜN DIŞ KAYNAKLARI 10-10-2015 17:07 NİÇİN MİLLİ GENÇLİK 23-09-2015 20:57 Biz, milli görüşçüyüz 23-09-2015 20:52 PKK’YI DOĞURAN SEBEPLER 18-09-2015 13:48 FE EYNE TEZHEBÜN 15-09-2015 13:15 HANGİ HÜKÜMET KURULURSA KURULSUN 7 28-08-2015 15:29 HANGİ HÜKÜMET KURULURSA KURULSUN 6 22-08-2015 09:59 HANGİ HÜKÜMET KURULURSA KURULSUN 5 17-08-2015 17:00 HANGİ HÜKÜMET KURULURSA KURULSUN 4 11-08-2015 20:02 HANGİ HÜKUMET KURULURSA KURULSUN -3 23-07-2015 16:24 İNANAN, HER ZAMAN KAZANIR -2 23-07-2015 16:22 ÖRTÜLEMEYEN GERÇEKLER -1 23-07-2015 16:19 İNSAN OLMANIN KIYMETİ 20-07-2015 15:35 SİYASET VE ONUN SAHİPLERİ 13-07-2015 15:11 BEYNİMİZİ KEMİREN SORULAR 08-07-2015 15:41 NİÇİN ELİMİZ KOLUMUZ BAĞLI 04-07-2015 14:51 BUNLARI KİM YETİŞTİRDİ 01-07-2015 15:50 SİLAHSIZ YOK EDİLİYORUZ 29-06-2015 14:33 ÜLKEMİZ İYİYE GİTMİYOR 24-06-2015 15:56 MEDYA; AVUTUR, UYUTUR -15 20-06-2015 18:50 HAYAT SİSTEMİ VE IRKÇILIK 16-06-2015 17:20 SAADET, ONU İSTEYENLERE GELİR 08-06-2015 14:26 KARAR VERMENİN ŞARTLARI 05-06-2015 11:22 SÜNNET ŞÖLENİ HATIRALARI 29-05-2015 16:31 İNSANLIK NASIL SARMALANIR -14 23-05-2015 11:38 MURSİ VE ARKADAŞLARININ İDAMINA HAYIR 18-05-2015 12:53 PATATESİ MÜZEYE KOYUN 15-05-2015 11:36 ÜRETMEK YASSAH, HEMŞERİM 08-05-2015 16:51 BEŞ MUTLULUĞU BİR ARADA YAŞADIK 01-05-2015 16:52 İNTERNET VE SOSYAL MEDYA -13 25-04-2015 15:40 MEDYADAN ÖRNEK HABERLER -12 18-04-2015 16:06 MEDYANIN ÇEŞİTLERİ -11 11-04-2015 16:35 MEDYANIN GÜCÜ -10 04-04-2015 11:29 ALLAH’DAN BÜYÜK VAR MI -9 30-03-2015 18:10 GÖRÜNMEZ İPLERLE OYNATMA -8 25-03-2015 16:25 MEDYA NASIL BİR SİLAHTIR -7 21-03-2015 12:31 SAĞLAM AİLE GÜÇLÜ TOPLUMUN İLK ŞARTIDIR 14-03-2015 15:30 RÖPORTAJ -2 07-03-2015 15:13 RÖPORTAJ -1 28-02-2015 14:40 MEDYA HAKKIN EMRİNDE -6 21-02-2015 14:57 MEDYAYA SAHİP OLUNMALIDIR -5 13-02-2015 15:12 DÜNYA MEDYA İMPARATORLUĞU -4 07-02-2015 17:05 MEDYA DÜNYAYI NASIL SALLAR -3 02-02-2015 14:38 MEDYANIN TARİHİ GELİŞİMİ - 1 26-01-2015 12:55 AB DEĞİL İSLAM BİRLİĞİ 24-01-2015 15:34 EN GÜÇLÜ SİLAH, MEDYA (ön söz) 17-01-2015 12:16 HAYDİ, TERÖRÜN HER ÇEŞİDİNE… 14-01-2015 15:46 FRANSA, DEVLET GİBİ DAVRANMALI 10-01-2015 12:02 MÜSLÜMANIN BAĞLARI 03-01-2015 15:35 ALLAH’A İSYANDAN SAKINALIM 27-12-2014 20:43 ÜNÜVERSİTE MEZUNU OLUN 19-12-2014 15:09 FERYATLAR YÜKSELMEYE BAŞLADI 13-12-2014 15:17 EŞEL MOBİL SİSTEMİ GELDİ 06-12-2014 15:17 KUTSİYETPENAHLARI (!) 30-11-2014 18:58 İKTİDARI TENKİT ETMEK 29-11-2014 15:43 YUVAMIZ NASIL ÇALIŞIR -22 22-11-2014 14:58 FLÖRT YANGINI KONFERANSI -21 15-11-2014 16:00 İSRAİL NEREYE KOŞUYOR 07-11-2014 16:37 HÜKÜMETE DÜŞEN ÇALIŞMALAR -20 01-11-2014 16:11 YENİ YIL HAYIRLAR GETİRSİN 24-10-2014 16:13 DELİKANLI FLÖRT YAPMA -19 18-10-2014 14:59 BATAKLIK VE BUNU KURUTMAK -18 11-10-2014 15:42 BİR KAVİM NASILSA… 03-10-2014 11:41 FLÖRTTEN, KÖTÜ YOLA DÜŞMEK -17 27-09-2014 15:18 DAĞILAN VE KOPAN FLÖRTLER 20-09-2014 12:03 AİLE TAHRİP EDİLİYOR 13-09-2014 15:50 FLÖRTTE HİSLER ATAKTADIR 06-09-2014 11:39 NEREDE KIZ OKULLARIMIZ 01-09-2014 16:07 ŞU DÖRT GENÇTEN HANGİSİ 30-08-2014 13:35 FLÖRT NEDİR NASIL BAŞLAR 23-08-2014 13:08 HER GENÇ KIZIN HAYALİ 16-08-2014 14:44 KARŞI CİNSLER BİRBİRİNİ ÇEKER -10 09-08-2014 12:48 YUVALARIMIZ YIKILIYOR 02-08-2014 11:27 İNSAN KURAL SAHİBİDİR 26-07-2014 10:43 ÇAĞ DEĞİŞİNCE NE DEĞİŞİR 19-07-2014 10:49 GÜÇLÜ DEVLETİN AİLESİ 11-07-2014 15:28 ALLAH NE BUYURUYOR 05-07-2014 10:23 RÜZGÂR FIRTINAYA DÖNNÜŞTÜ 21-06-2014 15:32 BATIDAN ESEN RÜZGÂR 14-06-2014 11:18 FLÖRT YANGINI 07-06-2014 13:07 PANALİSTLER ARIYORUZ 26-05-2014 15:25 BAŞ NASIL BELİRLENMELİ 17-05-2014 10:59 TOPLUM VE TEŞKİLATLANMA 15-05-2014 13:44 EĞRİ KILIÇLA DOĞRULTMAK 01-05-2014 14:40 İLAHİ YARDIMI SAĞLAMAK 22-02-2014 17:45 AHLAK ABİDESİ BİR BAŞKAN 15-02-2014 17:59 BELDE-İ EMİN NASIL OLMALI 10-02-2014 14:02 KÖTÜLÜKLERİ MAL İLE KALDIRIN 02-02-2014 10:37 AVRUPA İLE TEK DEVLET 14-01-2014 12:10 MGV YENİDEN KURULDU 08-01-2014 16:01 YEDİĞİNİZ DOMUZ ETİ OLMASIN 04-01-2014 14:49 GULU GULU DANSI 21-12-2013 12:55 NÜFUSUMUZ AZALIYOR MU 11-12-2013 17:35 YEDİKLERİMİZ BİZİ BİTİRİYOR 30-11-2013 15:58 EN ÇOK OKUDUĞUMUZ SURE 30-11-2013 15:56 YABANCILAR ÜLKESİ OLDUK 25-11-2013 12:48 TAHARET TEMİZLİK İLK İŞİMİZ 25-11-2013 12:44 HAY-DER 19-11-2013 16:53 YABANCIYA TOPRAK SATILIR MI 16-11-2013 11:58 BİR PROFESÖRÜN İLK NAMAZI 29-10-2013 18:27 YENİDEN DOĞAN GÜNEŞ 28-10-2013 17:58 HÜKÜMET NE YAPTIĞINI BİLMİYOR 21-10-2013 16:58 MERHABA, MİLLİ GÖRÜŞ 12-10-2013 12:12 DEMOKRATİKLEŞME Mİ 03-10-2013 17:25 GENÇLİK, GELECEKTİR 28-09-2013 14:22 BİRLİKTE KANAT ÇIRPMAK 23-09-2013 13:22 AB DENİNCE NE ANLIYORUZ 18-09-2013 13:47 BÜYÜK SANAYİLEŞME AŞKI 07-09-2013 11:30 NAMERT İPİYLE KUYUYA İNİLMEZ 31-08-2013 11:17 ORTAYA ÇIKAN GERÇEKLER 17-08-2013 13:09 MISIR DARBESİNİN HATIRLATTIKLARI 12-08-2013 14:29 CİHAD VE SABIRLA SINAV 30-07-2013 14:06 FATİHA’DA NE OKUYORUZ 20-07-2013 15:26 YÜRÜYENLER VE SAPITANLAR 14-07-2013 10:39 PUT YEMEK NASIL BİR ŞEY 04-07-2013 16:53 BAŞKAN NASIL SEÇİLMELİ 29-06-2013 13:13 TERCİHSİZLİK ESARETTİR 25-06-2013 12:28 GEZİ PARKI VE PETROL KANUNU 17-06-2013 11:25 GEZİ PARKINDA GEZİNMEK 10-06-2013 16:34 YENİ FETİHLERE DOĞRU 31-05-2013 17:36 MEDET ALLAHIM MEDET 25-05-2013 16:50 BANKALAR KÂRÂ DOYMUYOR 13-12-1901 22:42 TÜRKİYE ATEŞE DOĞRU 13-12-1901 22:42 GENÇLİK UYUŞTURULUYOR 13-12-1901 22:42 HIZLI TRENİN SERGİLEDİĞİ AYIP 13-12-1901 22:42 İŞSİZLİĞİN ACISINI DUYMAK 13-12-1901 22:42 PEYGAMBERİMİZE SALÂVAT 13-12-1901 22:42 FELAKETLER SAĞANAK ŞEKLİNDE 13-12-1901 22:42 İSTİKAMET ÜZERE OLMAK 13-12-1901 22:42 BAŞKASINA FAYDALI İŞLER HAYIRDIR 13-12-1901 22:42 MEDYA VE HAKKIN TEBLİĞİ 13-12-1901 22:42 YUMUŞAK LOKMA OLDUK 13-12-1901 22:42 DEMİRLİ KOLON YÜK TAŞIR 13-12-1901 22:42 AMERİKA NEREYE KOŞUYOR 13-12-1901 22:42 EVLİYA VE KERAMETLERİ 13-12-1901 22:42 PATRİOTLAR NİÇİN GELİYOR 13-12-1901 22:42 SAİD NURSİ HAZRETLERİ 13-12-1901 22:42 SİYASETSİZ İSLAM OLMAZ 13-12-1901 22:42 TOPLUMUN DOKTORU OLUNUZ 13-12-1901 22:42 SİYASET PEYGAMBER MESLEĞİDİR 13-12-1901 22:42 FERT VE TOPLUMA İLK TEKLİF 13-12-1901 22:42 HER ŞEY MUTLULUK İÇİN 13-12-1901 22:42 İSLAMDA ÖNCELİK BAŞADIR 13-12-1901 22:42 PEYGAMBER METODU 13-12-1901 22:42 DÜZEN ADİL DEĞİLSE EZİLİRİZ 13-12-1901 22:42 EN GÜZEL KELAM, SELAM 13-12-1901 22:42 SİZCE HANGİSİ DOĞRU 13-12-1901 22:42 NEFSİN ÇILGIN ARZULARI 13-12-1901 22:42 BU YANGINI SÖNDÜRÜN 13-12-1901 22:42 NEYE NE KADAR HASSASIZ 13-12-1901 22:42 DİKKAT OYUNA GELMEYELİM 13-12-1901 22:42 BEŞ KOLDAN KUŞATILIYORUZ 13-12-1901 22:42 ŞEHİTLERİMİZE HAY-DER’DEN MEVLİT 13-12-1901 22:42 ORUÇ, HALİS BİR İBADETTİR 13-12-1901 22:42
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
135. Sayımız Çıktı • Tıkla & Oku
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
Yeni Başkan Aksoy
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA